ثریا
ثریا | نشریه فارسیزبان در مصر، تهران و کاشان
روزنامه ثریا از نشریات مهم فارسیزبان اواخر دوره قاجار بود که ابتدا در قاهره منتشر شد و سپس در تهران و کاشان به انتشار خود ادامه داد. این روزنامه از جمله جرایدی بود که به مسائل سیاسی، اجتماعی، علمی و فرهنگی میپرداخت.
دوره اول: انتشار در مصر
ثریا در سال ۱۳۱۶ قمری (۱۸۹۸ میلادی) به مدیریت میرزا علیمحمد خان کاشانی در قاهره تأسیس شد. نخستین شماره آن در روز شنبه ۱۴ جمادیالآخر ۱۳۱۶ منتشر گردید.
این روزنامه به زبان فارسی و بهصورت هفتگی (چاپ در روز شنبه و توزیع در روز یکشنبه) منتشر میشد. در عنوان آن آمده بود که نشریه به وقایع سیاسی، علوم، صنایع، ادبیات و تجارت میپردازد و مقالات مفید برای دولت و ملت را منتشر میکند.
محل اداره روزنامه در شارع عابدین قاهره بود و هزینه اشتراک آن در مناطق مختلف مانند ایران، عثمانی، قفقاز، اروپا، هند و مصر بهصورت متفاوت تعیین شده بود.
در سال اول، هر شماره معمولاً در ۱۶ صفحه و با چاپ سربی منتشر میشد. با پایان شماره ۵۰ در سال ۱۳۱۷ قمری، دوره نخست سالانه آن به پایان رسید.
سال دوم و تغییرات
سال دوم ثریا از جمادیالثانی ۱۳۱۷ قمری آغاز شد. در این دوره، تعداد صفحات به حدود ۲۰ صفحه افزایش یافت، اما از نظر سبک و ساختار، مشابه سال اول باقی ماند.
در ادامه، از شماره ۲۷ سال دوم، اداره روزنامه به سید فرجالله کاشانی واگذار شد و نام وی بهعنوان صاحب امتیاز و نگارنده در عنوان روزنامه درج گردید.
این واگذاری با اعلام رسمی از سوی میرزا علیمحمد کاشانی انجام شد و تمامی امور مالی و اداری به سید فرجالله منتقل گردید.
محتوا و ویژگیها
محتوای روزنامه ثریا شامل موارد زیر بود:
- اخبار و حوادث ایران و مصر
- گزارشهایی از سایر کشورهای جهان در برخی شمارهها
- مقالات سیاسی و اجتماعی
- نامهها و شکایات مردمی
اخبار مربوط به ایران معمولاً توسط نمایندگان روزنامه در شهرهای مختلف تهیه میشد و اغلب بهصورت مفصل منتشر میگردید.
افول و توقف در مصر
بهنظر میرسد انتشار ثریا در مصر تا حدود سال ۱۳۱۸ قمری ادامه داشته و سپس متوقف شده است. پس از آن، سید فرجالله کاشانی به ایران بازگشت و انتشار روزنامه را در تهران و سپس در کاشان ادامه داد.
ارزیابی تاریخی
روزنامه ثریا در دوره مدیریت میرزا علیمحمد کاشانی، از نشریات مهم و اثرگذار فارسیزبان بهشمار میرفت و بهویژه بهدلیل مقالات تند و انتقادی شناخته شده بود.