پرورش
روزنامه پرورش | نشریهای فارسیزبان در قاهره و پیشگام بیداری ایرانیان
روزنامه «پرورش» از جمله نشریات فارسیزبان برونمرزی در دوره پیش از مشروطه است که در شهر قاهره به سردبیری میرزا علیمحمد پرورش منتشر میشد. نخستین شماره این روزنامه در ۱۰ صفر ۱۳۱۸ هجری قمری (۸ ژوئن ۱۹۰۰ میلادی) در قطع وزیری و در ۱۶ صفحه به چاپ رسید و بهسرعت در میان روشنفکران ایرانی جایگاه ویژهای یافت.
مشخصات انتشار
انتشار روزنامه «پرورش» بهصورت هفتگی و در روزهای جمعه انجام میشد. شعار این نشریه که بر روی جلد درج شده بود چنین بود: «این روزنامه آزاد است و هفتهای یک روز جمعه طبع میشود»؛ عبارتی که نشاندهنده رویکرد آزاداندیشانه و مستقل آن است.
محتوای نشریه
محتوای روزنامه «پرورش» شباهت زیادی به روزنامه «ثریا» داشت و شامل سرمقالههایی با مضامین سیاسی، اخبار خارجی، گزارشهایی از اوضاع ایران و مقالات گوناگون بود. این نشریه با تمرکز بر مسائل روز و تحولات سیاسی، نقش مهمی در آگاهیبخشی به مخاطبان خود ایفا میکرد.
از نوآوریهای مهم «پرورش» درج فهرست مطالب هر شماره در ستون نخست صفحه اول بود؛ ابتکاری که بعدها به الگویی برای برخی نشریات دوره مشروطه تبدیل شد.
روند انتشار و تحولات
روزنامه «پرورش» در طول انتشار خود توانست جایگاهی تأثیرگذار در میان نشریات فارسیزبان خارج از کشور به دست آورد. با این حال، بهدلیل محدودیتها و سانسور در ایران، این روزنامه به فرمان امینالسلطان برای مدتی ممنوعالورود شد.
مواضع و تأثیرگذاری
«پرورش» از جمله نشریاتی بود که نقش مهمی در گسترش افکار نو، بیداری ایرانیان و فراهمسازی زمینههای فکری جنبش مشروطه ایفا کرد. رویکرد این روزنامه را میتوان در زمره جریانهای روشنفکری و اصلاحطلبانه پیش از مشروطه دانست.
دوره انتشار
این روزنامه در مجموع پس از انتشار ۳۳ شماره تعطیل شد. مدیر آن، میرزا علیمحمد پرورش، در اواخر سال ۱۳۲۰ هجری قمری بر اثر بیماری سل درگذشت و در شهر حلوان در نزدیکی قاهره به خاک سپرده شد.