بیستون
روزنامه بیستون | از اولین روزنامه های رسمی کرمانشاه
روزنامه «بیستون» بهعنوان نخستین روزنامه رسمی در شهر کرمانشاه، یکی از نشریات مهم تاریخ مطبوعات ایران در دوره مشروطه و پس از آن بهشمار میآید. این روزنامه در سال ۱۳۲۵ هجری قمری (برابر با ۱۹۰۷ میلادی و ۱۲۸۶ هجری خورشیدی) به صاحبامتیازی ابوالقاسم لاهوتی و مدیریت مهدی فرهپور (ملقب به صدیق دفتر) در کرمانشاه تأسیس و منتشر شد.
دوره نخست انتشار
در اواخر دوره مشروطه، در حالیکه نشریات غیررسمی و زیرزمینی در نقاط مختلف ایران منتشر میشد، روزنامه «بیستون» بهعنوان نخستین نشریه رسمی در کرمانشاه آغاز به کار کرد. این روزنامه در ابتدا هفتهای دو شماره و با تیراژ حدود ۵۰۰ نسخه منتشر میشد و در چاپخانه «شرافت احمدی» کرمانشاه به چاپ میرسید.
با این حال، انتشار آن در این دوره چندان دوام نیاورد؛ چرا که پس از انتشار ۱۱ شماره، بهدلیل «اختلال اوضاع» و شرایط سیاسی ناپایدار، ابوالقاسم لاهوتی ناچار به ترک کرمانشاه شد و انتشار روزنامه متوقف گردید.
دوره دوم و تداوم فعالیت
پس از وقفهای چندساله، انتشار روزنامه «بیستون» در سال ۱۳۰۴ هجری خورشیدی به همت مهدی فرهپور از سر گرفته شد. در این دوره، نظم انتشار روزنامه به هفتهای سه شماره افزایش یافت و چاپ آن در مطبعه سربی «شرکت سعادت» کرمانشاه انجام میگرفت.
بر اساس نسخههای موجود، از جمله شماره ۳۱ سال سیزدهم (مورخ ۱۳ مهر ۱۳۱۱ شمسی)، این روزنامه در چهار صفحه و با قطع بزرگ منتشر میشد. محل اداره آن در خیابان دولتشاه کرمانشاه قرار داشت و نظام اشتراک آن شامل قیمتهای متفاوت برای شهر کرمانشاه و سایر ولایات بود؛ همچنین برای فرهنگیان و محصلین تخفیف ویژهای در نظر گرفته شده بود.
در سرلوحه روزنامه، تصویری از نقشبرجستههای بیستون بهصورت نمادین درج شده و در کنار آن قطعه شعری به چاپ رسیده است.:
محتوای روزنامه «بیستون» شامل سرمقاله، مقالات اقتصادی و تاریخی، اخبار داخلی، تلگرافات خارجی و نیز آگهیهای رسمی و اداری در صفحه پایانی بود.
مواضع سیاسی و نقش اجتماعی
روزنامه «بیستون» از همان آغاز، رویکردی آزادیخواهانه و مردمی داشت و بخش عمده مطالب خود را به بیداری افکار عمومی و دفاع از حقوق طبقات زحمتکش اختصاص میداد. این روزنامه در جریانهای سیاسی و اجتماعی غرب ایران، بهویژه در میان نیروهای چپگرا و آزادیخواه، نقش فعالی ایفا کرد.
پس از تأسیس حزب کمونیست ایران، «بیستون» به یکی از نشریات نزدیک به این جریان تبدیل شد و بعدها نیز بهعنوان ارگان شورای متحده ایالتی کارگران غرب فعالیت داشت. این نشریه در دورههای مختلف، بهویژه در زمان دیکتاتوری رضاشاه، با محدودیتها و تعطیلی مواجه شد، اما پس از تحولات شهریور ۱۳۲۰ بار دیگر انتشار آن از سر گرفته شد.
سرنوشت مدیر روزنامه
مهدی فرهپور، مدیر روزنامه «بیستون»، سرانجام در پی فضای سیاسی پس از سوءقصد به محمدرضا پهلوی در سال ۱۳۲۷ خورشیدی و در جریان سرکوب نیروهای چپگرا، به اتهام فعالیت سیاسی و عضویت در حزب توده ایران، در دادگاه نظامی به پنج سال حبس محکوم شد.