بوستان
روزنامه بوستان | نشریهای ادبی، علمی و تاریخی در مشهد و تهران
روزنامه بوستان یکی از نشریات مهم دوره پهلوی اول است که به مدیریت مَجدالعُلی بوستان در شهر مشهد تأسیس و منتشر شد. این روزنامه هفتگی، با رویکردی فرهنگی و علمی، در حوزههای اخلاقی، ادبی، تاریخی و اجتماعی فعالیت داشت و از جمله نشریات تأثیرگذار در فضای فکری خراسان بهشمار میرود.
نخستین شماره بوستان در چهار صفحه و با قطع کوچک، بهصورت چاپ سربی در مطبعه «خراسان» منتشر شد. تاریخ انتشار این شماره سهشنبه ۸ ربیعالاول ۱۳۴۳ قمری، برابر با ۱۵ میزان ۱۳۰۳ شمسی است. پیش از انتشار رسمی، نشریهای با عنوان «طلیعه بوستان» در تاریخ ۲۳ صفر همان سال منتشر شد که در حکم معرفی و اعلام آغاز فعالیت روزنامه بود. در این طلیعه، پس از ستایش خداوند، به بررسی واژه «بوستان» و ریشهشناسی آن در زبان فارسی و عربی پرداخته شده است.
بوستان خود را «نامهای اخلاقی، تاریخی، ادبی و علمی» معرفی میکرد. سرمقاله نخستین شماره با عنوان «نتیجه تقریظ و انتقاد» منتشر شد و در آن، مدیر روزنامه از نویسندگان و اهل قلم که از انتشار طلیعه حمایت کرده بودند، قدردانی نمود. محتوای این نشریه شامل سرمقاله، اخبار داخلی و خارجی، و متون ادبی بود.
در بخش ادبی، آثار چهرههای برجستهای همچون ادیب نیشابوری و جلالالممالک منتشر میشد. در شماره نخست، غزلی از ادیب نیشابوری و قطعهای از جلالالممالک درج گردید و مدیر روزنامه وعده داد که در شمارههای آینده نیز اشعار این بزرگان را منتشر کند.
روزنامه بوستان در ابتدا در مشهد منتشر میشد، اما پس از مدتی (حدود سال ۱۳۰۵ شمسی) محل انتشار آن به تهران منتقل شد و در پایتخت با قطع بزرگتری ادامه یافت. با این حال، انتشار آن در تهران نیز چندان پایدار نماند.
از نظر اقتصادی، این نشریه بهصورت هفتگی منتشر میشد و بهای اشتراک ششماهه آن یک تومان تعیین شده بود. محل اداره روزنامه در «سر درب مطبعه خراسان» قرار داشت.
درباره مدیر روزنامه؛ مَجدالعُلی بوستان
مَجدالعُلی بوستان (۱۲۷۸–۱۳۶۳ شمسی)، که با نامهای مستعار «عمید جلال»، «بنده خدا» و «عبدالله» نیز شناخته میشد، از ادیبان، نویسندگان، محققان و روزنامهنگاران برجسته ایران در سده چهاردهم شمسی بود.
وی از شاگردان برجسته استادانی چون عبدالجواد ادیب نیشابوری، میرزا حسین تهرانی، میرزا مهدی آشتیانی و آقا ضیاءالدین دری اصفهانی بود و در علوم ادبی، فلسفی و حکمی تبحر داشت. بوستان پس از طی مراحل تحصیل، فعالیتهای علمی و فرهنگی خود را با تأسیس روزنامه بوستان در مشهد آغاز کرد و سپس انتشار آن را در تهران ادامه داد.
او علاوه بر فعالیتهای مطبوعاتی، نقش مهمی در نظام قضایی ایران ایفا کرد و بیش از ۴۳ سال در ردههای مختلف قضاوت، از دادگاههای بدوی تا دیوان عالی کشور، خدمت نمود. از جمله مناصب مهم وی میتوان به ریاست دادگستری سمنان اشاره کرد.
مجدالعلی بوستان همچنین عضو «انجمن ادبی حکیم نظامی» و «فرهنگستان ایران» بود و مقالات متعددی در زمینههای ادبی، تاریخی، اجتماعی و حقوقی در روزنامههای مشهد منتشر کرد. از جمله آثار مکتوب او میتوان به کتابهای «طریقه ترجمه» و «پند ما به دختر» اشاره کرد.