بلدالامین

روزنامه بلد الامین | نشریه‌ای چاپ سنگی در مشهد

روزنامه بلد الامین از جمله نشریات هفتگی دوره قاجار است که به مدیریت میرزا محمد صادق در شهر مشهد تأسیس و منتشر شده است. این روزنامه با چاپ سنگی منتشر می‌شد و از نمونه‌های قابل توجه مطبوعات محلی آن دوره به شمار می‌رود.

«بلدالامین» هفتمین نشریه بلدیه کشور است که نخستین شماره‌اش در تاریخ 21 محرم 1328 انتشار آن توسط «محمدصادق تبریزی» و با حمایت اداره بلدیه مشهد به چاپ رسید. این نشریه در 4 صفحه به خط نسخ درشت با چاپ‎سنگی به‎صورت هفتگی و در قطع20× 35 در مطبعه محمدزاده چاپ می‎شد. انتشار این روزنامه در 24 جمادی‌الثانی سال 1328 متوقف شد. در حال حاضر از 20 شماره‌ای که چاپ شده است فقط 6 شماره آن جمع‌آوری شده است. بسیاری از محتوا و مطالب این اسناد می‌تواند زوایای مربوط به انجمن و اداره بلدیه در دوره قاجار را برای ما روشن کند.

بر اساس اطلاعات موجود، شماره دوم این نشریه در تاریخ ۲۸ محرم ۱۳۲۸ قمری انتشار یافته است. بلد الامین در هر شماره شامل چهار صفحه بوده و با قطع کوچک (حدود ۷.۵ در ۱۳ سانتیمتر) و به خط نسخ چاپ می‌شده است. استفاده از چاپ سنگی و خط نسخ، از ویژگی‌های رایج نشریات آن زمان بوده که به آن جلوه‌ای سنتی و متمایز می‌بخشید.

از نظر اقتصادی، وجه اشتراک این روزنامه برای مخاطبان داخل مشهد ۱۰ قران تعیین شده بود. همچنین هزینه اشتراک برای سایر شهرهای ایران ۱۲ قران و برای کشورهای خارجی ۱۵ قران در نظر گرفته شده بود که نشان‌دهنده تلاش برای توزیع گسترده‌تر این نشریه است.

ادوارد براون (برون) در کتاب «مطبوعات و شعر فارسی» (ص ۵۵) اشاره می‌کند که شماره‌های ۶، ۱۲، ۱۵ و ۱۷ این روزنامه را در اختیار داشته است؛ موضوعی که نشان‌دهنده تداوم انتشار آن در یک بازه زمانی مشخص است، هرچند اطلاعات دقیقی از آخرین شماره در دست نیست.

روزنامه بلد الامین را می‌توان از جمله نشریات محلی مهم در مشهد دانست که با وجود امکانات محدود چاپ سنگی، در انتقال اخبار و مطالب فرهنگی و اجتماعی به مخاطبان نقش داشته است.