الفت
روزنامه الفت | ارگان آزادیخواهان همدان در عصر مشروطه
روزنامه «الفت» از نشریات دوره مشروطه در شهر همدان است که در سال ۱۳۲۵ هجری قمری به مدیریت سید محمد همدانی، متخلص به «غمام»، تأسیس و منتشر شد. این روزنامه با هدف ترویج اندیشههای آزادیخواهی و بیداری افکار عمومی فعالیت میکرد.
«الفت» بهصورت هفتگی منتشر میشد و از آن دستکم شماره ششم، مورخ ۲۶ ربیعالاول ۱۳۲۵ قمری، در چهار صفحه در دست است. بهای اشتراک این روزنامه در همدان ۱۵ قران و برای سایر شهرهای ایران نیز همین مبلغ تعیین شده بود.
انتشار این روزنامه همزمان با فعالیتهای سیاسی و اجتماعی «انجمن اتحاد» بود که توسط غمام در همدان تأسیس شده بود. این انجمن و روزنامه «الفت» بهعنوان پایگاه فکری و تشکیلاتی آزادیخواهان در همدان نقش مهمی ایفا کردند.
سید محمد غمام همدانی | شاعر و آزادیخواه
سید محمد یوسفزاده همدانی، مشهور به «غمام»، از چهرههای فرهنگی و سیاسی دوره مشروطه بود. وی در دوم رجب ۱۲۹۲ قمری (مطابق ۱۲۵۳ شمسی) در نجف اشرف متولد شد. پدرش، سید یوسف مجتهد همدانی، از علمای برجسته بود.
غمام تا حدود سیزدهسالگی در عراق به تحصیل پرداخت و سپس همراه خانواده به همدان بازگشت. او در همدان به فراگیری علوم دینی، ادبیات فارسی و عربی، فقه، اصول و فلسفه پرداخت و مدتی نیز به تجارت مشغول بود.
فعالیتهای سیاسی
فعالیتهای سیاسی غمام از حدود سال ۱۲۸۴ شمسی، همزمان با تحولات جهانی مانند جنگ روس و ژاپن، آغاز شد. او با درک ضعف ساختار حکومتی ایران، به اصلاحات سیاسی و اجتماعی علاقهمند شد و از پیشگامان ترویج اندیشه مشروطهخواهی در همدان به شمار میرفت.
در همین راستا:
انجمن «اتحاد» را برای سازماندهی آزادیخواهان تأسیس کرد
روزنامه «الفت» را بهعنوان ارگان فکری این جریان منتشر نمود
روزنامه دیگری به نام «اتحاد» نیز منتشر کرد
این فعالیتها تا حدود سال ۱۲۹۱ شمسی ادامه داشت و پس از تثبیت مشروطه، وی از فعالیتهای سیاسی کنارهگیری کرد.
جایگاه ادبی
غمام از شاعران غزلسرای برجسته بود و بیشتر اشعار او در قالب غزل سروده شده است. ویژگی بارز شعرهای او، سادگی، لطافت و برخاستن از احساسات عاطفی و انسانی است.
دیوان اشعار او در دو جلد منتشر شده است:
جلد اول: ۱۳۴۲ قمری، شامل ۲۶۹ غزل
جلد دوم: ۱۳۴۶ قمری، شامل ۱۳۶ غزل
جلد سومی از اشعار او نیز وجود دارد که منتشر نشده است.
درگذشت
سید محمد غمام در تاریخ ۳ مهر ۱۳۲۱ شمسی (۱۳ رمضان ۱۳۶۱ قمری) در تهران درگذشت و پیکر او به همدان منتقل و در مقبره خانوادگی در کنار امامزاده حسین به خاک سپرده شد.
اهمیت روزنامه الفت
روزنامه «الفت» را میتوان یکی از ابزارهای مهم گسترش اندیشه آزادیخواهی در خارج از پایتخت دانست. این نشریه در کنار انجمن اتحاد، نقش مهمی در شکلگیری فضای سیاسی و اجتماعی همدان در دوره مشروطه ایفا کرد و از نمونههای ارزشمند مطبوعات محلی در تاریخ ایران به شمار میرود.