آفتاب
روزنامه «آفتاب» | معرفی، مشخصات و محتوای نشریه
روزنامه «آفتاب» از نشریات دوره قاجار است که به مدیریت «ح. عبدالوهابزاده» در تهران تأسیس شد. نخستین شماره این روزنامه در تاریخ ۲۹ محرم ۱۳۳۰ قمری، برابر با ۲۰ ژانویه ۱۹۱۲ میلادی، در چهار صفحه و قطع بزرگ با چاپ سربی در مطبعه «حبلالمتین» منتشر شد.
دفتر این روزنامه در تهران، خیابان لالهزار، کوچه فاروس قرار داشت و شماره تلفن آن ۸۷ درج شده بود. قیمت اشتراک سالیانه در پایتخت ۵۵ قران، ششماهه ۳۰ قران و سهماهه ۱۶ قران اعلام شده بود. این مبلغ برای ولایات داخلی بهترتیب ۶۰، ۳۵ و ۱۸ قران و برای خارج از کشور ۸۰ و ۴۲ قران تعیین شده بود. قیمت تکنسخه نیز در تهران چهار شاهی و در ولایات پنج شاهی بود.
شیوه انتشار و ساختار
روزنامه «آفتاب» در روزهای یکشنبه، سهشنبه و پنجشنبه (بهجز ایام تعطیل عمومی) منتشر میشد. سال تأسیس (۱۳۳۰ قمری) در عنوان روزنامه درج شده و در زیر آن اشاره شده است که این نشریه مقالات سودمند و عامالمنفعه را منتشر میکند.
هر شماره شامل چهار صفحه و هر صفحه دارای پنج ستون بوده است.
محتوای شماره اول
در نخستین شماره، پس از درج اطلاعیهای از اداره تعلیمات عمومی، سرمقالهای منتشر شده که به بررسی وضعیت دوره آزادی و مسائل اجتماعی و سیاسی آن زمان میپردازد.
پس از سرمقاله، نطق وزیر خارجه انگلستان و سپس اخبار خارجی مرتبط با ایران و دیگر رویدادهای مهم جهان درج شده است. در صفحات بعدی نیز اخبار پایتخت، تلگرافات داخلی و خارجی و سایر وقایع کشور منتشر شده است.
بهطور کلی، مطالب این روزنامه شامل اخبار داخلی و خارجی، گزارشهای اجتماعی و همچنین مکتوبات و شکایات مردمی بوده که از نقاط مختلف ارسال میشد.
سایر بخشها
در برخی شمارهها، در بخش پایانی صفحات، مطالب کوتاه، پاورقیها و آگهیهای مختلف نیز درج شده است.
همچنین شواهد نشان میدهد که این روزنامه دستکم تا اواسط سال ۱۳۳۱ قمری منتشر میشده است. از جمله، شماره ۱۶۲ سال اول آن با تاریخ ۱۰ ربیعالثانی ۱۳۳۱ قمری در منابع ذکر شده است.
آفتاب: روزنامهسیاسی/ خبری، سه شماره در هفته، ارگان نیمه رسمی دولت، میرزا عبدالحسین ابنعبدالوهاب زاده/ میرزا حسینخان صبا ملقب به کمالالسلطان میرزا سید محمدصادق خان فراهانی (ادیبالممالک) سردبیر حبیباله آموزگار رك. جهان آینده، دمکرات ایران، رهنما ستاره ایران، ستاره شرق، صدای ایران، علم و دانش، تهران، سالهای ۱۲۹۰/۹۴ ش ۱۳۳۰/۳۴ ه ۱۹۱۱/۱۵ م
بر اساس مطلبی در مجله «چهرهنما» (سال دهم، شماره ششم، ۱۵ جمادیالاولی ۱۳۳۱ قمری)، نویسنده و گرداننده اصلی روزنامه «آفتاب»، میرزا محمدحسینخان با لقب «کمالالسلطان» معرفی شده است.