آسیا مرکزی
معرفی روزنامه «آسیا مرکزی»؛ صدای رنجبران و اتحادیههای کارگری
روزنامه «آسیا مرکزی» به صاحبامتیازی و مدیرمسئولی اسدالله عبداللهزاده (ح. اسدالله) در تهران بنیانگذاری شد. نخستین شماره این جریده در دو صفحه بزرگ با چاپ سربی در «مطبعه قناعت»، در تاریخ سهشنبه ۲۴ ربیعالاول ۱۳۴۱ قمری (برابر با ۲۲ عقرب ۱۳۰۱ شمسی) منتشر گردید.
مرامنامه و رویکرد سیاسی
این نشریه خود را به عنوان «روزنامه مستقلالافکار اجتماعی و طرفدار رنجبران و اتحادیههای کارگران ایران» معرفی میکرد. آسیا مرکزی در واقع ارگان رسمی اتحادیههای کارگری آن دوران محسوب میشد؛ هرچند به دلیل نوپا بودن این تشکیلات، جزئیات ساختاری زیادی از آنها در متن روزنامه دیده نمیشود.
لحن روزنامه به شدت رادیکال و در حمایت از طبقه کارگر بود. در مقاله افتتاحیه شماره اول آمده است:
«استقامت رأی کارگر برای استرداد حقوق مغصوبه و مقدس داشتن کار، ما را مجبور میکند که برای تعظیم و احترام، سر خود را در مقابل عالم کارگری خم نماییم…»
مواضع تند و توقیف روزنامه
آسیا مرکزی از دشمنان سرسخت نظام سرمایهداری بود. در شماره سوم، سرمقالهای بسیار تند با عنوان «مرگ سرخ – مرگ زرد» منتشر کرد که در آن صراحتاً از انقلاب خونین جانبداری شده بود. درج این مطلب تند باعث شد روزنامه بلافاصله توقیف گردد. پس از گذشت ۳۷ روز توقیف، شماره چهارم در تاریخ ۱۳ جدی ۱۳۰۱ شمسی با سرمقالهای تحت عنوان «بعد از سی و هشت روز توقیف» منتشر شد و بر ادامه راه گذشته تأکید کرد.
جزئیات اشتراک و اداره روزنامه
- محل اداره: تهران، سرچشمه، مقابل کوچه سرداری.
- دوره انتشار: در ابتدا هفتگی (سهشنبهها) و سپس روزانه.
- نظام تعرفه متفاوت: این روزنامه برای حمایت از طبقه هدف خود، بهای اشتراک را برای «اعضای اتحادیه» بسیار ارزانتر از طبقه «اشراف» تعیین کرده بود (سالانه ۴۰ قران برای کارگران در مقابل ۱۰۰ قران برای اشراف).
- بهای تکشماره: ۴ شاهی.