آئین خلقت

روزنامه «آئین خلقت» | معرفی، مشخصات و تاریخچه انتشار

روزنامه «آئین خلقت» از نشریات دوره قاجار-پهلوی اول بود که در سال ۱۳۰۳ خورشیدی در تهران منتشر می‌شد. این روزنامه به مدیریت و نگارندگی «منکوقا آن ذوالخیر» منتشر می‌گردید و از جمله مطبوعات با ساختار سنتی و چاپ سربی به شمار می‌رفت.

شماره دوم سال اول این روزنامه در روز دوشنبه ۲۶ ذی‌قعده ۱۳۴۲ قمری (برابر با ۳ ژوئن ۱۹۲۴ میلادی) در مطبعه سربی مرکزی تهران به چاپ رسید. «آئین خلقت» به‌صورت یومیه منتشر می‌شد و هر شماره آن شامل صفحاتی با پنج ستون بزرگ بود.

مشخصات ظاهری و فنی

در بالای صفحه نخست، عنوان «آئین خلقت» در گوشه سمت راست درج شده و در زیر آن این عبارت به چشم می‌خورد:
«هر کسی از سر احتیاج به آئین خلقت متوجه شود، محروم نخواهد شد.»

محل اداره روزنامه در تهران، خیابان ناصریه، کوچه منصورالحکما اعلام شده بود و برای مکاتبات، نام مدیرمسئول ذکر می‌شد. همچنین عنوان تلگرافی «ذوالخیر» برای این نشریه در نظر گرفته شده بود.

شرایط اشتراک و تبلیغات

هزینه اشتراک روزنامه به این صورت تعیین شده بود:

• اشتراک سالانه: ۸۰ قران
• اشتراک شش‌ماهه: ۴۰ قران
• اشتراک سه‌ماهه: ۲۰ قران
• تک‌شماره: یک شاهی

هزینه درج آگهی نیز بسته به محل انتشار متفاوت بود و برای صفحه اول به‌ازای هر سطر ۲ قران محاسبه می‌شد.

محتوای روزنامه

سرمقاله شماره دوم با عنوان «ثمرات عظیمه اقتدار – نتایج وخیمه تزلزل اقتدار» منتشر شد که ادامه‌ای از مطالب شماره پیشین بود و بخش عمده صفحات روزنامه را به خود اختصاص داد. بر اساس اعلام همان شماره، درج اخبار داخلی و خارجی و همچنین ترجمه مطالب از جراید دیگر به شماره‌های بعدی موکول شده بود.

مدیر روزنامه؛ منکوقا آن ذوالخیر

منکوقا آن، مدیر روزنامه «آئین خلقت»، پیش از این نیز در حوزه مطبوعات فعالیت داشت. او در سال ۱۳۳۲ قمری در شیراز روزنامه «تازیانه» را منتشر کرد و در جریان ناآرامی‌های منطقه اصفهان در سال ۱۳۳۴ قمری مدتی زندانی شد.

پس از آن، در سال ۱۳۰۱ خورشیدی در تهران اقدام به انتشار هفته‌نامه «تازیانه غیرت» کرد و سرانجام در سال ۱۳۰۳ خورشیدی، روزنامه «آئین خلقت» را بنیان گذاشت.