عالم نسوان

مجله عالم نسوان | از نخستین نشریات زنان در ایران«در مملکتی که زن حقیر است، شک نیست که مرد آن فقیر است»

«عالم نسوان» از مجلات ویژه زنان بود که در سال ۱۲۹۱ شمسی در تهران به صاحب‌امتیازی نوابه خانم صفوی تأسیس شد. این مجله زیر نظر فارغ‌التحصیلان مدرسه عالی اناثیه آمریکایی ایران (ایران بیت‌اِل) منتشر می‌گردید.

مشخصات و شیوه انتشار

نخستین شماره این مجله در ذیحجه ۱۳۳۸ قمری (میزان ۱۲۹۱ شمسی / سپتامبر ۱۹۲۰ میلادی) منتشر شد. «عالم نسوان» به‌صورت دوماهنامه و در ۳۸ صفحه با قطع خشتی به چاپ می‌رسید و سالانه ۶ شماره از آن منتشر می‌شد.

بهای اشتراک مجله:

• مرکز: سالانه ۱۰ قران
• خارج از مرکز: ۱۲ قران
• تک‌شماره: ۲ قران

در سال سیزدهم (آخرین سال انتشار)، به‌دلیل گرانی کاغذ، حق اشتراک به ۱۴ قران افزایش یافت.

محل اداره و چاپ

محل اداره مجله در دوره‌های مختلف در مدرسه عالی آمریکایی و مدرسه اناثیه آمریکایی تهران قرار داشت. چاپ آن نیز در مطبعه سربی «فاروس» انجام می‌شد.

محتوای مجله

«عالم نسوان» نشریه‌ای تخصصی برای زنان بود و بیشتر مقالات آن توسط زنان، به‌ویژه فارغ‌التحصیلان مدارس دخترانه، نگاشته می‌شد. موضوعات اصلی مجله شامل:

• بهداشت و سلامت زنان
• تربیت و پرستاری کودکان
• خانه‌داری و اداره امور منزل
• آموزش سبک زندگی جدید
• پوشاک و آداب اجتماعی
• اخبار پیشرفت زنان در ایران و جهان
• مقالات ادبی (نظم و نثر)

مرام مجله

در نخستین شماره، مقاله‌ای با عنوان «مرام عالم نسوان» منتشر شد که هدف اصلی مجله را «همکاری در ترقی و تعالی زنان، تشویق آنان به خدمت به خانواده و جامعه، و بهبود اداره امور زندگی» عنوان می‌کرد. این نشریه تأکید داشت که به مسائل سیاسی روز نمی‌پردازد و تمرکز آن بر آموزش و توانمندسازی زنان است.

ویژگی‌های ظاهری و فرهنگی

در بسیاری از شماره‌ها، بر روی جلد مجله اشعار و جملاتی به‌عنوان شعار درج می‌شد؛ از جمله:

• «الجنة تحت اقدام الامهات»
• «در مملکتیکه زن حقیر است، شک نیست که مرد آن فقیر است»

این اشعار بازتاب‌دهنده نگاه مجله به جایگاه اجتماعی زنان بود.

روند انتشار

«عالم نسوان» به‌مدت ۱۳ سال به‌طور منظم منتشر شد. در سال‌های مختلف، تغییراتی در هیئت تحریریه و مدیریت داخلی آن صورت گرفت، اما خط‌مشی کلی مجله ثابت باقی ماند. در سال‌های پایانی، افرادی چون طیبه میردامادی و اشرف خانم نبوی در اداره مجله نقش داشتند.

اهمیت و کارکرد

این مجله از نشریات مهم حوزه زنان در دوره خود به‌شمار می‌رود و با انتشار مقالات آموزشی و فرهنگی، در ارتقای آگاهی زنان و گسترش مفاهیم جدید زندگی نقش داشت.