نامه کانون شعرا
مجله نامه کانون شعرا | روزنامه ادبی دوره رضا شاه پهلوی
کانون شعرا روزنامهای ادبی، اجتماعی و تا حدی فکاهی و مصور بود که به صاحبامتیازی و مدیریت حسین مطیعی و سردبیری اسدالله صابر همدانی در تهران تأسیس شد و از سال ۱۳۱۳ شمسی انتشار یافت. این نشریه بهصورت هفتگی و معمولاً در روزهای پنجشنبه منتشر میشد.
این روزنامه در هشت صفحه و در قطع وزیری متوسط، با چاپ سربی در مطبعه «مهر» به چاپ میرسید. گرچه در عنوان خود بهعنوان «روزنامه ادبی – اجتماعی – فکاهی – اخباری – مصور» معرفی شده، اما بخش عمده مطالب آن را اشعار شاعران معاصر تشکیل میداد. در هر شماره، معمولاً شرح حال کوتاهی از شاعر همراه با تصویر او درج میشد و شعر وی نیز به چاپ میرسید. از این حیث، این نشریه تا اندازهای به تذکرهای از شاعران معاصر شباهت پیدا کرده بود.
در میان شاعرانی که آثار و شرح حالشان در این روزنامه آمده، گاه افرادی دیده میشوند که شایستگی ادبی آنان محل تردید بوده و در برخی موارد نیز در توصیف احوال آنان اغراقهایی بهچشم میخورد. با این حال، گردآوری اشعار، ثبت نام شاعران و چاپ تصاویر آنان از ویژگیهای قابل توجه این نشریه بهشمار میآمد.
علاوه بر اشعار، مقالاتی با مضامین اخلاقی و ادبی نیز در روزنامه درج میشد. سرلوحه روزنامه که معمولاً نیمی از صفحه اول را در بر میگرفت، شامل ترکیبی از اشعار، کلمات قصار و عناصر تصویری بود. در مرکز این بخش، تصویر نیمتنه رضاشاه پهلوی با تاج کیانی قرار داشت و در اطراف آن جملاتی مانند «بنام خداوند» و «بخشنده مهربان» و ابیاتی در ستایش سلطنت پهلوی چاپ میشد. در زیر این تصویر، عنوان «کانون شعرا» با خط نستعلیق درج شده و در دو سوی آن نیز اشعاری در مدح شاه آمده بود.
در برخی شمارهها، اشعار و جملات قصار نیز در سرلوحه یا عنوان صفحه اول درج میشد. برای نمونه، در شماره چهار سال اول (پنجشنبه ۱۳ اردیبهشت ۱۳۱۳)، ابیاتی از جمالالدین دکّتی و جمله «شرف المرء بالعلم و الادب لا بالاصل و النسب» به چاپ رسیده است.
محل اداره روزنامه در تهران، خیابان سیروس، کوچه عزتالدوله بود. بهای اشتراک سالیانه در تهران و ولایات برای گروههای مختلف متفاوت تعیین شده بود و از ۵۰ ریال تا ۲۵ ریال تغییر میکرد. تکشماره نیز با قیمت پنجاه دینار عرضه میشد.
بیشتر شاعرانی که آثارشان در این روزنامه منتشر میشد، از اعضای انجمنهای ادبی شهرهایی چون تهران، اصفهان، همدان و شیراز بودند، هرچند گاه اشعاری از دیگران نیز در آن دیده میشد. این نشریه در فروردین ۱۳۱۴ با انتشار شماره ۴۶ وارد سال دوم شد و تا سالهای بعد ادامه یافت؛ بهگونهای که سال چهارم آن نیز منتشر شد، اما سرانجام تعطیل گردید و بهجای آن روزنامه «کانون» انتشار یافت.
اسدالله صابر همدانی، سردبیر روزنامه، در سال ۱۲۷۸ در همدان متولد شد. وی شاعری با قریحه و سبک خاص بود و اشعار خود را به شیوه صائب تبریزی میسرود. همکاری او با این روزنامه بنا به دوستی با مدیر آن صورت گرفت و در همان آغاز انتشار، از سوی حسین مطیعی مورد قدردانی قرار گرفت.