آذر آبادگان
روزنامه آذرآبادگان | نشریه سیاسی و اجتماعی به صاحبامتیازی محمد دیهیم تبریزی
تاریخچه و معرفی روزنامه آذرآبادگان
روزنامه آذرآبادگان از نشریات سیاسی، اجتماعی و خبری ایران در دوره محمدرضا شاه پهلوی بود که به صاحبامتیازی و مدیریت محمد دیهیم تبریزی در شهر تبریز منتشر میشد. این نشریه ابتدا بهصورت هفتهنامه فعالیت خود را آغاز کرد و بعدها به روزنامه تبدیل شد.
انتشار آذرآبادگان به سالهای پس از جنگ جهانی دوم و تحولات سیاسی آذربایجان بازمیگردد. در این دوران، حضور نیروهای شوروی در شمال ایران، فعالیت فرقه دموکرات آذربایجان و رویدادهای سالهای ۱۳۲۴ و ۱۳۲۵ از مهمترین موضوعات سیاسی منطقه بود.
آذرآبادگان با خطمشی ضدکمونیستی و مخالف سیاستهای انگلستان منتشر میشد و به انعکاس اخبار و رویدادهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی تبریز و آذربایجان میپرداخت. این نشریه از جمله مطبوعات محلی بود که در سالهای پس از جنگ جهانی دوم در فضای سیاسی و اجتماعی آذربایجان فعالیت داشت.
محمد دیهیم پیش از انتشار آذرآبادگان نیز در مطبوعات فعالیت میکرد و سابقه مدیریت روزنامه «تبریز» و انتشار روزنامه «شاهین» را داشت. روزنامه آذرآبادگان در کنار فعالیتهای مطبوعاتی و فرهنگی او انتشار یافت.
محمد دیهیم تبریزی
محمد دیهیم تبریزی (۱۲۸۶–۱۳۷۸ خورشیدی)، نویسنده، ادیب، مورخ، روزنامهنگار و نماینده مجلس شورای ملی، در شهر تبریز متولد شد. تحصیلات ابتدایی را در تبریز و دوره متوسطه را در دبیرستان مروی تهران گذراند. وی پس از بازگشت به تبریز از سال ۱۳۱۰ به تدریس ریاضیات در دبیرستانهای پرورش و حکمت پرداخت و مدتی نیز ناظم و معاون مدرسه پرورش و رئیس پیشاهنگی آذربایجان بود.
دیهیم از سال ۱۳۱۱ فعالیت مطبوعاتی خود را آغاز کرد. او علاوه بر انتشار روزنامه آذرآبادگان، در تأسیس انجمنهای فرهنگی و ادبی نیز فعالیت داشت و انجمن ادبی دانشوران و انجمن ادبی آذرآبادگان را بنیان گذاشت.
وی در سال ۱۳۳۸ به حزب ملیون پیوست و پس از تأسیس حزب ایران نوین، عضو آن شد. دیهیم از سال ۱۳۳۵ تا ۱۳۵۴ در پنج دوره متوالی، دورههای نوزدهم تا بیستوسوم، نماینده تبریز در مجلس شورای ملی بود.
او همچنین مؤلف کتابهای درسی و آثار ادبی و تاریخی متعددی بود که از جمله آنها میتوان به «تذکره شعرای آذربایجان» در پنج جلد، «تذکره بانوان شاعره» در دو جلد، «دستور زبان فارسی»، «جبر»، «هندسه» و «یاران و خاطرات» اشاره کرد.
محمد دیهیم در بهمن ۱۳۷۸ در تهران درگذشت.
اهمیت تاریخی نشریه
روزنامه آذرآبادگان از منابع مطبوعاتی مربوط به تاریخ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی تبریز در دوره پهلوی دوم است. شمارههای این نشریه برای بررسی رویدادهای آذربایجان، فعالیت احزاب سیاسی، مسائل محلی و تاریخ مطبوعات منطقه مورد استفاده قرار میگیرند.
مشخصات نشریه
| مشخصات | اطلاعات |
|---|---|
| نام نشریه | آذرآبادگان |
| نام دیگر | آذربادگان |
| صاحبامتیاز و مدیر | محمد دیهیم تبریزی |
| نوع | سیاسی، اجتماعی و خبری |
| ترتیب انتشار | ابتدا هفتگی، سپس روزانه |
| محل انتشار | تبریز |
| دوره تاریخی | محمدرضا شاه پهلوی |
| آغاز انتشار | حدود ۱۳۲۷ خورشیدی |
| زبان | فارسی |