یادگار

مجله یادگار | نشریه ادبی و تاریخی عباس اقبال آشتیانی در دوره پهلوی

مجله یادگار از نشریات ادبی، تاریخی و پژوهشی ایران بود که به مدیریت و سردبیری عباس اقبال آشتیانی، مورخ، ادیب و پژوهشگر ایرانی، از سال ۱۳۲۳ تا ۱۳۲۸ خورشیدی در تهران منتشر شد. این مجله طی پنج سال فعالیت خود در مجموع ۵۰ شماره انتشار یافت و به پژوهش درباره تاریخ ایران، ادبیات فارسی، تصحیح متون کهن و معرفی آثار و اسناد تاریخی اختصاص داشت.

یادگار از مجلات تخصصی تاریخ و ادبیات در دوره پهلوی دوم به شمار می‌رفت و با انتشار مقالات پژوهشی، در معرفی منابع تاریخی و گسترش شیوه‌های جدید تحقیق در ایران نقش داشت.

تأسیس و انتشار مجله یادگار

عباس اقبال آشتیانی در سال ۱۳۲۳ خورشیدی انتشار مجله یادگار را در تهران آغاز کرد. این نشریه با هدف انتشار پژوهش‌های تاریخی و ادبی و فراهم‌کردن فضایی برای معرفی آثار و منابع مربوط به فرهنگ و تاریخ ایران تأسیس شد.

به روایت عبدالحسین نوایی، دفتر مجله اتاق کوچکی در ساختمان روزنامه اطلاعات بود و اقبال نزدیک به پنج سال، روزانه ساعت‌های طولانی را صرف تهیه و انتشار آن می‌کرد.

انتشار یادگار با کمک جمعی از دوستان و علاقه‌مندان به فعالیت‌های علمی اقبال امکان‌پذیر شد. این گروه که با عنوان «انجمن نشر آثار ایران» شناخته می‌شد، با گردآوری مبلغ پنج هزار تومان به ادامه فعالیت مجله و انتشار دیگر آثار او کمک کرد.

مجله یادگار تا سال ۱۳۲۸ خورشیدی منتشر شد و پس از انتشار ۵۰ شماره فعالیت آن پایان یافت. در همان سال، اقبال به عنوان رایزن فرهنگی ایران به ترکیه رفت.

محتوای مجله یادگار

مطالب مجله یادگار عمدتاً به پژوهش‌های تاریخی، ادبی و فرهنگی اختصاص داشت. از مهم‌ترین موضوعات آن می‌توان به تاریخ ایران، بررسی اسناد و منابع تاریخی، ادبیات فارسی، تصحیح متون کهن و معرفی آثار نویسندگان و شاعران گذشته اشاره کرد.

عباس اقبال در تدوین و انتشار مجله از روش‌های پژوهشی مبتنی بر بررسی منابع و نقد متون بهره می‌گرفت. این شیوه با فعالیت‌های علمی او در زمینه تاریخ‌نگاری و تصحیح آثار ادبی ارتباط مستقیم داشت.

یادگار علاوه بر انتشار نوشته‌های تاریخی و ادبی، محلی برای طرح مباحث مربوط به میراث فرهنگی و تاریخ ایران بود.

عباس اقبال آشتیانی؛ مدیر و سردبیر مجله یادگار

عباس اقبال آشتیانی (۱۲۷۵–۱۳۳۴ خورشیدی) مورخ، ادیب، نویسنده و استاد دانشگاه بود. او در آشتیان متولد شد و پس از تحصیلات مقدماتی به تهران آمد و در دارالفنون تحصیل کرد. سپس به تدریس تاریخ، ادبیات و جغرافیا در مراکز آموزشی پرداخت.

اقبال در سال ۱۳۰۴ خورشیدی به فرانسه رفت و ضمن ادامه مطالعات تاریخی و ادبی، در دانشگاه سوربن تحصیل کرد. در پاریس با محمد قزوینی آشنا شد و از همکاری و راهنمایی او در زمینه تحقیق و تصحیح متون بهره برد.

پس از بازگشت به ایران، از آغاز تأسیس دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳ به تدریس پرداخت و در سال ۱۳۱۷ به عضویت فرهنگستان ایران درآمد.

اقبال در طول فعالیت علمی خود آثار متعددی در زمینه تاریخ ایران، ادبیات فارسی و تصحیح متون منتشر کرد. همچنین مقالات او در مجلاتی چون بهار، دانشکده، مهر، ایرانشهر، ارمغان و یغما به چاپ رسید.

وی از پژوهشگرانی بود که در گسترش روش‌های جدید تاریخ‌نگاری و تصحیح انتقادی متون در ایران نقش داشت. انتشار مجله یادگار از مهم‌ترین فعالیت‌های مطبوعاتی او به شمار می‌رود.

عباس اقبال آشتیانی در ۲۱ آبان ۱۳۳۴ خورشیدی در رم درگذشت و پیکرش در حرم شاه عبدالعظیم در شهرری به خاک سپرده شد.