کاریکاتور

مجله کاریکاتور | تاریخچه، محسن دولو و نقش آن در نشریات طنز ایران

مجله کاریکاتور یکی از نشریات طنز و هنری ایران بود که در ۶ مرداد ۱۳۴۷ خورشیدی به سردبیری محسن دولو منتشر شد و تا سال ۱۳۵۷ به فعالیت خود ادامه داد. این مجله برخلاف بسیاری از نشریات فکاهی پیش از خود، تمرکز اصلی را بر کارتون و کاریکاتور قرار داده بود و از این جهت جایگاهی متفاوت در میان مطبوعات طنز پیدا کرد.

تاریخچه و ویژگی‌ها

مجله کاریکاتور در دوره‌ای منتشر شد که نشریات طنز اغلب بر پایه نثر و نظم و شوخی‌های نوشتاری شکل می‌گرفتند، اما این مجله با تکیه بر تصویر، کارتون و کاریکاتور، رویکردی متفاوت را دنبال کرد.

این تغییر رویکرد باعث شد مجله کاریکاتور به یکی از نشریات قابل توجه در حوزه طنز تصویری تبدیل شود و مخاطبان خاص خود را پیدا کند.

درباره شکل‌گیری مجله

در برخی روایت‌ها، انتشار مجله کاریکاتور در فضای رقابت میان نشریات طنز آن دوره بررسی شده است. در زمان نخست‌وزیری امیرعباس هویدا، مجله توفیق با انتقادهای طنزآمیز خود شناخته می‌شد.

بر اساس این دیدگاه‌ها، تلاش شد نشریه‌ای دیگر در حوزه طنز شکل بگیرد و در همین راستا امتیاز مجله کاریکاتور به محسن دولو واگذار شد و برخی از طنزنویسان نیز به این مجله پیوستند.

نویسندگان و کاریکاتوریست‌ها

مجله کاریکاتور در طول سال‌های انتشار خود، زمینه معرفی چهره‌های مختلفی را در حوزه طنز و کاریکاتور فراهم کرد. از جمله این افراد می‌توان به جواد علیزاده و بهمن عبدی اشاره کرد.

حضور این هنرمندان و دیگر فعالان این حوزه، به غنای محتوایی مجله کمک کرد و آن را به بستری برای رشد کاریکاتور در ایران تبدیل نمود.

روند انتشار و توقف

مجله کاریکاتور از سال ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۷ منتشر شد و در این سال به فعالیت خود پایان داد. پس از آن، در سال ۱۳۵۹ برای مدتی کوتاه با سردبیری زهرا رهنورد دوباره منتشر شد.

جایگاه در مطبوعات ایران

مجله کاریکاتور را می‌توان از نشریاتی دانست که در توسعه طنز تصویری در ایران نقش داشت. تمرکز آن بر کارتون و کاریکاتور، باعث شد در میان نشریات طنز، هویتی متمایز پیدا کند.

جمع‌بندی

مجله کاریکاتور از نشریات طنز و هنری ایران در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ خورشیدی است که با تمرکز بر کاریکاتور و طنز تصویری منتشر شد. آی دده این مجله نشان می‌دهد که در کنار نشریات طنز نوشتاری، رویکردی متفاوت را در مطبوعات ایران دنبال می‌کرد.