مجله تمبر

حسین نوین فرح بخش در سال ۱۲۸۱ شمسی در تهران به دنیا آمد، اجدادش هنرمند بودند و در رشته طراحی نقشه فرش و قالی فعالیت داشتند. وی در کودکی پدرش را از دست داد و لذا سرپرستیش همراه با برادر بزرگ تر به عمویش سپرده شد. او از همان سنین کودکی به جمع‌آوری اشیای مختلف علاقه نشان می‌داد به شکلی که تمبرهای ریز مهر خورده زمان مظفر‌الدین‌شاه و محمدعلی شاه را در قوطی‌های کبریت کوچک جمع‌آوری می‌کرد. حسین نوین فرح بخش در سنین جوانی با تشویق مادر و با ذوق و علاقه‌ای که به هنر داشت به یادگیری نقاشی مینیاتور و تذهیب قباله (زینت‌بخشی قباله عقد) روی آورد که برای او جنبه امرار معاش نیز داشت و این حرفه را زیر نظر استاد مذاهب‌باشی فراگرفت. 

او در سال ۱۲۹۸ اولین محلی را که برای این کاراجاره کرد و در آن مشغول شد کارگاهی بود در ابتدای بازار بزازها، نزدیک سبزه میدان. در آن محل شخص دیگری هم سرگرم خرید و فروش تمبرهای باطله بود که در واقع پشتکار و تشویق آن مرد بود که موجبات علاقمندی و گرایش های آن مرحوم را به تمبر فراهم نمود. از این زمان بود که به جمع آوری و تهیه مجموعه شخصی پرداخت.

بعدها کارگاه خود را به خیابان مولوی شرقی معروف به خیابان اسماعیل بزاز جنب داروخانه ای که برادرش در آن مشغول کار بود انتقال داد ودر این محل به کار نقاشی و ملیله دوزی روی پارچه ها و لباس زنانه پرداخت.

در سال ۱۳۰۴ ازدواج کرد و یک سال بعد، هنگامی که اولین فرزندش هوشنگ فرح بخش متولد شد به رشت سفر نمود و مدت کوتاهی در تلگراف خانه شهر به کار پرداخت. در آنجا بود که حسین نوین فرح بخش با خرید تعدادی از تمبرهای میرزا کوچک خان جنگلی، به قیمت هر عدد یک قران و پرداخت قطعه ای ده دینار سود به واسطه، نخستین قدم تجارت تمبر را برداشت.

وی در مراجعه به تهران، آن ها را به میرزا اسماعیل خان خلخالی که در بازار کنار خندق مغازه لوازم التحریر فروشی داشت، به همراه تعداد دیگری از تمبرهای باطل شده ی محمدعلیشاه و احمد شاه را هم که خریده بود، فروخت.

از همان سال ۱۳۰۵ بود که حسین نوین فرح بخش جوان، خرید و فروش تمبر را به طور رسمی و به عنوان یک شغل شروع کرد و تمبرهای باطله را که برروی پاکت نامه بود خریده و به صورت شسته شده می فروخت.

بنا به رسم آن زمان پاکت نامه های بریده شده را در تشت آبی می گذاشتند. پس از طی ساعاتی که تمبرها کاملا از پاکت جدا می شد، آن ها را از آب خارج کرده و روی روزنامه خشک می کردند. تمبر ها به صورت یکصد عدد خرید و فروش می شد. از آنجا که در آمد حاصله برای مخارج روزانه کافی نبود، لاجرم حسین نوین فرح بخش همزمان با تجارت تمبر، همچنان به کار نقاشی مینیاتور و طراحی نقشه های قالی، همراه با برادر بزرگ تر خود ادامه می داد. وی از سال ۱۳۰۸ به خیابان شاهپور، پایین تر از میدان حسن آباد محل فعلی پارک شهرنقل مکان کرده و فروشگاهی دایر می کند و فعالیت خود را در زمینه کار تمبر توسعه می دهد. در این محل بود که با بهره جویی از امکانات محدود آن زمان توانست با افراد و موسسه هایی که به کار معاملات تمبر در خارج از کشور اشتغال داشتنداز طریق مکاتبات ارتباط برقرار نموده و در داخل با کلکسیونرهای تمبر، چون مرحوم حکیم الملک ، حاج حسین آقا ملک، مرحوم مودب میرفخرایی، مرحوم هدایت الله اسکندری و… همچنین با فروشندگان تمبر آن زمان چون زین العابدین، سرتیپ سرود، سیدعبدالرحیم کاشانی و مرحوم نوبهار مراوده و دادوستد تمبرهای اصیل ایران را که ریشه در فرهنگ ما دارد آغاز نمود. درحدود سال ۱۳۱۲ به منظور رفاه حال مشتریان محل کار خود را به خیابان ناصر خسرو مقابل مدرسه دارالفنون که مرکز علم و دانش و اشاعه فرهنگ نوین بود منتقل کرد.

به علت نزدیکی محل مغازه به دار‌الفنون در سال ۱۳۱۴ و رفت و آمد عده‌ای از افراد علاقه‌مند به آنجا مراودات زیادی بین علاقه‌مندان و حاج حسین و فرزندانش صورت می‌گرفت که بعدها تعدادی از شاگردان دارالفنون از جمله سرشناس‌ترین مجموعه‌داران تمبر ایران شدند. از میان آن ها مرحوم جلال الدین شریفیان و مرحوم یوسف بهبود چایچی را میتوان نام برد.

در همان ایام بود که اولین آلبوم ها برای نگهداری هر تمبر ایران در جای مخصوص به خود را عرضه می کند. انتشار این آلبوم ها باعث تشویق عموم، به جمع آوری صحیح، منظم و کامل تمبر شد.

حاج حسین نیز در حین اشتغال به خرید و فروش تمبر با توجه به علاقه ذاتی‌اش به مجموعه‌داری به تهیه و نگهداری تمبرهای خاص ( تمبرهای دارای اشتباه چاپی ارور رنگ نخورده، دندانه نخورده و …) مبادرت می ورزد، بعدها این تمبرها را در قالب مجموعه‌ای به یکی ازکلکسیونرهای سرشناس آن زمان واگذار می کند.

در سال ۱۳۲۳ پس از موفقیت در تدوین و چاپ آلبوم تمبر ایران، زنده یاد حسین نوین فرح بخش مغازه ای در خیابان استانبول (نبش تیمچه گوهر) دایر می‌کند و فرزندانش هوشنگ و فرهنگ درآنجا شروع به کار می‌کنند. از آن زمان فعالیت ها تحت عنوان تجارتخانه نوین فرح بخش و پسران عرضه می گردد.

چون کار تمبر به تدریج بالا گرفت و علاقمندان فزونی یافتند، در سال ۱۳۲۹ مبادرت به افتتاح اولین نمایشگاه و فروشگاه تمبر با حضور افراد سرشناس آن زمان در خیابان لاله زار، پاساژ سینا می کند و تمبرهای کلاسیک و اصیل ایران را به نمایش می گذارد.

در همین زمان است که وی اقدام به انتشار اولین مجله تمبر در ایران می کند و با کمک علاقمندان دیگر مقالاتی جهت شناساندن تمبر ایران به رشته تحریر آورده و منتشر می کند.

شاید ویژگی برجسته‌ای که حاج‌ حسین نوین فرح بخش را از دیگر هم‌قطاران خودش در آن زمان جدا و شاخص می‌کند این بود که ایشان تنها کسی بود که در آن زمان، صرفا به کار تمبر و اشاعه فرهنگ جمع آوری تمبر می‌پرداخت و نه کار دیگر.

موفقیت دیگر ایشان که شایان توجه است انتشار آلبوم ها ی مصور است که به همراهی فرزند بزرگ خود هوشنگ فرح بخش در امتداد نشر اولین آلبوم ها عرضه کردند. اوراق این آلبوم ها طلق داربود و تصویر هر تمبر در جای مشخص خود چاپ شده بود.

زنده یاد حسین نوین فرح بخش در سال ۱۳۴۱ به فروشگاه دیگری در خیابان لاله‌زار روبروی مسجد بزرگ نقل مکان کرده و تا پایان عمر در آنجا به رسالت اشاعه فرهنگ تمبر بازی، و تشویق عموم به جمع آوری تمبر ادامه می دهد.

به تدریج و با بالا رفتن سن ایشان فعالیت خود را کمتر کرده و ادامه راه را به پسرشان فریدون نوین فرح بخش واگذار می کند.