مجله عهد ترقی

مجله عهد ترقی در طهران به مدیر مسئولی (ح. ر) و به همت (جمعی از معارف پروران) تأسیس و در سال ۱۳۳۳ قمری منتشر شده است. شماره اول مجله عهد ترقی در ۲۰ صفحه بقطع وزیری کوچک طبع و در تاریخ غره شعبان مطابق ۲۴ جوزا ۱۳۳۳ قمری انتشار یافته. قیمت اشتراک مجله: طهران یکساله ۱۲ قران ششماهه هفت قران. ولایات یکساله ۱۵ قران ششماهه ۸ قران عنوان مراسلات: خدمت مدیر مسئول عهد ترقی اداره روزنامه نوبهار. تک نمره یکقران.

عهد ترقی مجله‌ایست ماهیانه و روی جلد آن علاوه بر اسم مجله (عهد ترقی) وسال تأسیس (۱۳۳۳) و فهرست مندرجات، تصاویری از اختراعات عصر جدید از قبیل ، تلفون هواپیما، خط آهن و غیره رسم شده است. برای اطلاع از نوع مندرجات و سبک مجله بهتر آنست مقاله افتتاحی آنرا که در صفحه اول شماره اول چاپ شده عینا نقل نمائیم: «باسمه. مقصد ما. »

بچه کار آیدت ز گسل طبقی

از گلستان من ببر ورقی

گل همین، پنج روز و شش باشد

وین گلستان همیشه خوش باشد

آغار سخن بنام یکتا خداوندی شروع نموده که ناطقه بما عطا فرموده تا بتوانیم بگوئیم. این حکم کلی و عمومی است که در دنیا هر موجودی بفراخور حال خویش بسایر موجودات و مخلوقات خدمت می‌نماید. در حوزه اجتماعی هم بدین منوال هر کس را آنچه در خور امکان آید از دیگران مضایقه ننماید، دست بدست هم داده امور دنیوی را از پیش می‌برند. اهم این خدمات که شخص می‌تواند بهموطنان و برادران خود بکند توسعه و انتشار معارف در آن مملکت می‌باشد. مسأله معاوف را اهمیت باندازه‌ایست که ما را یارای بیان فواید و منافع آن نیست. همینقدر می‌توانیم بگوئیم ترقی و تعالی هر مملکت، ثروت و دولت هر ملت بسته بمعارف است….. یکی از وسانای که بیشتر بتوسعه معارف کمک می‌کند طبع و توزیع اوراق و مجلات بین مردم می‌باشد زیرا آنانکه فراغتی ندارند که تحصیل نمایند و در کودکی‌ایشان را میسر نشده بخوبی دانش آموزند این مجلات و اوراق از چگونگی معلومات بطوریکه اسباب کسالت نگردد بیان می‌نماید و می‌توانند از آن بهره وافی ببرند اوراق فقط منحصر بروزنامه‌های پلتیکی و اخباری نیست بلکه مجلات علمی هم لازم است. پس بحکم این مقدمات بنام یزدان پاک و خواجه لولاک محمد بن عبدالله صلى اله علیه و آله و باستعانت شاهنشاه معرفت خواه دل آگاه سلطان احمد شاه قاجار که دانش دوست و خود دانا بمعلومات امروزی است. ما یک مشت جوانان ایرانی که بفراخور حال خویش خدمتی از این بیش نتوانیم کرد، قدم در میدان همت گذارده و بطبع و توزیع این مجله همت می‌گماریم. مجله ما ( عهد ترقی ) مجله‌ایست علمی، ادبی، صنعتی، تاریخی، جغرافیائی، ‌بندی اخلاقی و مصور که برادران را از این معلومات می‌آگاهاند. شربت دانش و بینش را بآنان می‌چشاند، در ترویج زبان پارسی جدیتی بخصوص دارد وحتى القوه در احیای آن ساعی است چون در این اوان نسوان محترم پا بدایره معارف نهاده‌اند قسمتی را راجع بخانه داری، نگاهداری اطفال وسایر امور زنانگی نموده است. علاوه بر این‌ها امتیازی که دارد آنکه شرح احوال نامیان بزرک و دانشمندان سترک را در هر شماره در قسمتی بیان می‌نماید و صفحاتش را بتصویر آنان مزین می‌ارد. مجله مارا مسلک بیطرفی است و در امور سیاسی هیچگونه مداخله ندارد تنها مقصدش نشر علم و معارف است و یگانه نیتش اطلاع بر اوضاع معلومات وصنایع کسانیکه بخریداری این مجله همت می‌گمارند در آخر کتابی دارند که کلیاتی از علوم و صنایع می‌باشد. ‌امید واریم بهمت برادران ایرانی نژاد و مسلمانان پاک نهاد این مجله در طرق ترقی روان و از عهده ایفای آن برآید. »

پس از سرمقاله مذکور، مقاله دیگری بعنوان (قرون معروفه تاریخی) درج شده است.

فهرست مندرجات هر شماره در پشت جلد مجله چاپ شده. فهرست مندرجات شماره اول از این قرار است: مقصدما – قرون معروفه تاریخی حضر ترعه سویس – اسفنج وطریقه صید آن – آسمان پیمانی – ادبیات (رارع). مردن اطفال وجلو‌گیری از آن – میزان الرطوبه کاغذی – اسرار فنیه – تراجم مشاهیر (اراگو).

فهرست مندرجات شماره دوم موازنه اروپائی – شکار در عالم حیوانات – آسمان پیمائی – ادبیات ( نعم الانقلاب ). راجع بنسوان – مردن اطفال و جلوگیری از آن – فنون وصنایع – بقای روح مردن قدم در زندگی حقیقی گذاردنست.

هما نقسم که قبلاً اشاره کردیم مجله عهد ترقی بهمت جمعی از معارف دوستان تأسیس شده و در شماره اول اسمی از مدیر و صاحب امتیاز مجله نیست ولی در شماره دوم در پایان ص صفحه آخر در جائیکه شرحی بعنوان (اعتذار) نوشته امضای (ح. ر) بنام مدیر مسئول دیده می‌شود و این امضا می‌رساند که علامت اختصاری نام مدیر مسئول مجله (ح. ر) است. در شماره اول مجله پروین که ذکری از این مجله نموده نوشته است مجله عهد ترقی راهیئتی از معارف پروران در طهران منتشر نموده‌اند.

شماره دوم مجله در غره رمضان مطابق ۲۲ سرطان و شماره سوم در غره شوال مطابق ۲۱ اسد ۱۳۳۳ قمری بهمان سبک و قطع شماره اول منتشر گردیده است محل اداره مجله: اداره روزنامه نوبهار – عنوان مراسلات: خدمت مدیر مسئول عهد ترقی اداره نوبهار. طهران. شمار مجله که در هر شماره روی جلد آن چاپ شده این شعر معروف است: « کسب کمال کن که عزیز جهان شوی.) محل طبع مجله مطبعه سربی کلیمیان طهران. و هر صفحه مجله مشتمل بر دوستون است. برای اطلاع ار قسمت ادبی مجله این چند شعر اثر طبع پر تورا که در شماره دوم بعنوان (نعم الانقلاب ولو علینا) چاپ شده نقل می‌نمائیم:

بننگ آمد دلم زین وندگی‌ای مرک تعجیلی

ز یک رنگی بجان آمد تحمل چرخ تبدیلی

مرا جسمی است چون گاه ولی بار غمم کوهی

فزونتر طاقتی نبود مرا‌ای غصه تقلیلی.

ستم بر خستگان تا چند ایگردون دون پرور

زنیکی لفظ ماندی در جهان از جور تعطیلی

چان این آتش غم را بدل پنهان کنم یارب

زبان را نیست یارانی بده ایخامه تفصیلی

علاج غم مگر از عشق جوید پرتو محزون

که جور یار به کز روزگار ایعشق تکمیلی