روزنامه عصر جدید

روزنامه عصر جدید در طهران بطور هفتگی در تحت نظر و مدیریت (عبدالحمیدخان متین السلطنه) تأسیس وشماره اول آن در تاریخ شنبه ۱۲ ذی القعده ۱۳۳۲ قمری خلاف مطابق ۳ اکتبر ۱۹۱۴ میلادی توزیع شده است. خصوصیات عصر جدید بر خلاف روزنامه‌های معمولی آنزمان در عنوان روزنامه چاپ نشده و از محل اداره و مرام و مسلک روزنامه و قیمت اشتراک در بالای صفحه اول ذکری نگردیده و تمام این خصوصیات در خلال صفحات روزنامه نوشته شده است. و بلکه در عنوان هر شماره اسم روزنامه (عصر جدید) بخط نسخ واسم مدیر روزنامه و فهرست مندرجات طبع گردیده است.

عصر جدید معمولاً در ۱۲ صفحه بقطع وزیری بزرگ در مطبعه سربی (مطبعه ایران – لاله‌زار) طبع شده و مندرجات آن بیشتر اخبار مربوط بوقائع جنگ بین‌الملل و ذکر فتوحات متفقین و متحدین است. برای اطلاع از مندرجات روزنامه فهرست مطالب شماره اول را نقل می‌نمائیم: یادداشت هفته – نمایندگان دار الشورای ملی وضعیت بازار تهران – پایتخت در بار همیونی – اطلاعات خارجه – بعد از چهارده سال روابط آلمان و اطریش قبل ارجنک – انهدام شهر لوون – محاکمه مادام کایو – آلمانها چگونه وارد بروکسل شدند – سرعت حرکت قشون آلمان و شعبه مطبوعات – محاکمه مادام کابو – کامنتا تألیف جدید هلیگلاند – آخرین اخبار –

بر خلاف تمام جراید که در شماره اول مقاله افتتاحی روزنامه را بذکر خط مشی و مرام سیاسی خود اختصاص میدهند در این روزنامه بعوض این قبیل مقاله تحت عنوان (یادداشت هفته) مقاله راجع بجنگ بین‌الملل نوشته است. مقاله مذکور بدینقسم شروع میشود: « با اطلاعات ناقصی که از منابع مختلف المنافع آنهم پس از حک و اصلاح چند از وقایع جنگ بین‌الملل بایران می‌رسد خیلی مشکل است که وضعیت میدانهای جنگ را از روی صحت و یقین دانست. همینقدر معلوم است که قوای آلمان….. »

در صفحه ششم شماره اول باز اسم روزنامه بخط نستعلیق و در زیر آن محل اداره و تاریخ انتشار روزنامه چاپ شده است: «طهران، خیابان علاء الدوله. آدرس تلگرافی (عصر جدید). طهران – تلفن ۲۲۴ – ۱۲ ذی قعده ۱۳۳۲ مطابق ۳ اکتبر ۱۹۱۴. » در همین صفحه مقاله تحت عنوان (بعد از چهارده سال) درج شده که خلاصه آن چنین است: در چهارده سال قبل نویسنده عصر جدید جریده مظفری را در بوشهر تأسیس نمود و پس از چندی بمدیر حالیه آن که نمیدانم اکنون در کجاست واگذار نمود. از آنوقت تا بحال سبک روزنامه‌نویسی در ایران تغییر کرده و همانقسم که ادبیات سبک نوی پیدا کرده روزنامه نیز تغییراتی پیدا نموده سپس مدیر روزنامه شرحی راجع بسبک روزنامه‌نگاری در ایران قدیم و مقایسه آن باروزنامه‌های فعلی نوشته و اضافه میکند که مدیر روزنامه باید غرض و نظر خاصی نداشته باشد و ضمناً از تمام امور با اطلاع باشد تا بتواند اظهار نظر کند و مردم با و اطمینان داشته باشند. در خاتمه مینویسد: « پس صرف نظر از قانون مطبوعات که حدودی از برای او تعیین کرده یا نکره باشد اول تکلیف روزنامه‌نگار این است که در تمام آنچه مینویسد خدا را شاهد و ناظر بداند و باهمین عقیده و مسلک است که بدون هیچگونه طرفداری از اشخاص یا احزاب ما شروع بطبع این جریده میکنیم و از خداوند توفیق میخواهیم که بتوانیم از عهده این تکلیف بزرگ برآئیم. »

شماره دوم عصر جدید در تاریخ شنبه ۱۹ ذیقعده ۱۳۳۲ بهمان سبک شماره اول منتشر شده و سر مقاله آن بعنوان (یادداشت هفته) است. در شماره ششم فرمان بیطرفی ایران در جنگ بین‌الملل اول بضمیمه تمثال احمد شاه و نیز دستوری از طرف وزارت معارف خطاب بمدیران جراید در این زمینه چاپ شده است.

عصر جدید روزنامه‌ایست سیاسی، اخباری و اخلاقی و ادبی و چون مرتباً هفته یکبار منتشر میشده، در نوع خود کمتر نظیر دارد. نویسندگان روزنامه علاوه بر متین السلطنه، مدیر روزنامه آقایان (جعفر خامنه) و (افراسیاب آزاد) میباشند. پاورقی بعضی صفحات کتاب (کلید زندگی یا هزار و یک نصیحت: تألیف اعلم الدوله) چاپ شده است.

شماره ۴۱ سال اول در ۱۶ صفحه در تاریخ ۲۶ شعبان ۱۳۳۲ قمری طبع و توزیع گردیده و چون نشر این شماره مصادف با جشن ولادت احمد شاه بوده، تصویر شاه مذکور در صفحه اول چاپ شده است. از شماره ۴۶ کتاب (مهر فرزندی تألیف رمان‌نویس فرانسوی ادلف دانری) که آنرا حبیب اله عین الملک ترجمه کرده، بعنوان پاورقی در صفحه پنجم درج گردیده است. از شماره ۴۱ عصر جدید هفته سه شماره روز‌های شنبه، سه شنبه و پنجشنبه طبع و توزیع و نیز اسم روزنامه بارنک قرمز چاپ شده و تعداد صفحات نیز به ۱۶ صفحه ترقی کرده است. از اینموقع شرایط اشتراک بدینقسم معین گردیده طهران یکساله ۵۵ قران. ششماهه ۳۰ قران ولایات داخله ۶۰ قران. و ۳۵ قران وممالک خارجه ۸۰ و ۴۵ قران. از مزایایی که ار این شماره بعد روزنامه پیدا کرده چاپ گراور‌های کوچک مربوط بآلمان‌ها و وقایع جنگ میباشد.

سال اول عصر جدید با انتشار شماره ۶۵ مورخ شنبه سلخ شوال المکرم ۱۳۳۳ قمری خاتمه پیدا نموده و شماره اول سال دوم آن با همان سبک و روش و بهمان قطع سابق طبع و در تاریخ سه شنبه ۳ ذیقعده ۱۳۳۳ قمری منتشر شده است: در سال دوم عنوان یادداشت هفته، تبدیل به (یادداشت عصر جدید) و بخط قرمز چاپ شده است در این سال شماره صفحات به ۶ و ۸ تنزل نموده و در بعضی از شماره‌ها‌ گراور اشخاص بزرگ خارجی دیده میشود. ترجمه دو کتاب رمان یکی مهر فرزندی) ترجمه عین – الملک و دیگری (مسخره در باری) ترجمه اعلم الدوله، بصورت پاورقی طبع گردیده است

از روزنامه عصرجدید نگارنده مجموعه کاملی در دست دارم که بشماره ۱۰۴ سال دوم مورخ شنبه ۸ شعبان ۱۳۳۴ قمری مطابق ۱۰ ژوئن ۱۹۱۴ خاتمه پیدا میکند سرمقاله شماره اخیر بعنوان (یادداشت عصر حدید – بزرگترین جنگ بحری) نوشته شده است. عصر جدید تاریخچه کاملی از دو سال اول جنگ بین‌الملل اول است. آخرین شماره منتشره عصر جدید، شماره نود و نهم از سال سیم بوده و مرحوم متین السلطنه مقاله بعنوان (طوطی و طوطی قاضی) برای شماره صدم روز نامه نوشته بود که یکساعت از شب گذشته بقتل رسید و روزنامه عصر جدید خاتمه یافت. این مقاله را اعلم الدوله ثقفی برادر آنمرحوم در کتاب صد و پنجاه مقاله نقل کرده است. برای اطلاع از شرح احوال متین السلطنه رجوع شود بحرف ط کتاب کلمه طلوع